Sağlıkta Reformlar Var Ama Büyük Hatalar da Var: Şehir Hastaneleri Fiyaskosu, Doğu’da Doktor Krizi Derinleşiyor.

yeniturkiyemgazetesi.com Haber/SeyfettinDüzçay 05525675336

Bir zamanlar binaların balkonlarında “doktor” yazılı tabelaların asıldığı, vatandaşın özel muayenelere mecbur bırakıldığı bir düzenden çıkıldı. Ancak bugün hükümetin sağlık politikaları yeni mağduriyetler üretiyor: Şehir hastaneleri israfın sembolü oldu, Doğu ve Güneydoğu’da doktor kalmadı.
Türkiye, sağlık alanında geçmişte utanç verici bir düzeni geride bıraktı. O yıllarda binaların balkonlarında “doktor” yazılı tabelalar asılıydı; hastalar devlet hastanelerinde doğru dürüst muayene edilmez, özel muayenelere yönlendirilir, orada yüksek paralar alınır, vatandaş adeta soyulurdu. Sağlık, halk için değil, küçük bir zümre için ticarete dönüştürülmüştü. Bu çarpık düzeni bitiren reformlar elbette önemliydi.
Ancak bugün hükümet ve şu anki yöneticiler, geçmişin yanlışlarını düzeltirken yeni ve daha ağır sorunların kapısını araladı.
Şehir Hastaneleri: İsraf, Karmaşa ve Mağduriyet
“Modernleşme” adı altında inşa edilen şehir hastaneleri, özellikle büyükşehirlerde ekonomik bir kara delik haline geldi. Kamu kaynaklarıyla şehir dışına devasa yapılar dikildi; ortaya çıkan tablo ise vatandaş için bir çözüm değil, yeni bir çile oldu:
Hastalar hastane içinde doktorunu bulamıyor,
Bir polikliniğe ulaşmak için kilometrelerce yürümek zorunda kalıyor,
Randevusuna yetişemiyor, saatini kaçırıyor,
Yaşlı, engelli ve dar gelirli yurttaşlar şehir dışına sürülen sağlık hizmeti nedeniyle açıkça mağdur ediliyor.
Üstelik şehir merkezlerindeki köklü devlet hastaneleri ya kapatıldı ya da işlevsizleştirildi. Bu tercih, sağlık hizmetini erişilebilir kılmak yerine vatandaşı yollara mahkûm eden bir anlayışın sonucu oldu.

Devlet Bütçesi Şehir Hastanelerine Akıyor: Milyarlarca Lira Nerede Harcanıyor?
Daha da vahimi, devlet bütçesinden her ay şehir hastaneleri için milyarlarca lira aktarılıyor. Kira, hizmet ve işletme bedelleri adı altında yapılan bu ödemeler, kamuoyuna “sağlık yatırımı” olarak sunulsa da gerçekte devasa bir bütçe yüküne dönüşmüş durumda.
Vatandaşların tepkisi net:
Bu milyarlarca lira, şehir hastanelerine akıtılmak yerine;
Şehir merkezlerinde yeni ve ulaşılabilir hastaneler inşa edilebilir,
Mevcut devlet hastaneleri yenilenip güçlendirilebilir,
Doğu ve Güneydoğu’daki sağlık altyapısı baştan sona ayağa kaldırılabilir.
Ancak hükümet ve şu anki yöneticiler, halkın temel sağlık ihtiyacını öncelemek yerine, yüksek maliyetli ve verimsiz bir modeli sürdürmekte ısrar ediyor.
Doğu ve Güneydoğu: Doktor Yok, Hizmet Yok
Tablonun en ağır olduğu yer ise Doğu ve Güneydoğu Anadolu. Kars, Ardahan ve benzeri illerde doktor tutmak neredeyse imkânsız. Atanan hekimler kısa süre sonra bir yolunu bulup tayin alıyor, bölgede kalıcı bir sağlık hizmeti oluşturulamıyor. Sonuç olarak:
Vatandaş uzman doktora ulaşamıyor,
Basit bir tedavi için bile başka şehirlere gitmek zorunda kalıyor,
Sağlık hizmeti kâğıt üzerinde var, gerçekte yok.
Bu tabloya rağmen şu anki yöneticilerin “her şey yolunda” söylemi gerçeği gizlemeye yetmiyor. Çözüm açık: Bu bölgelere atanan doktorlar için zorunlu görev süresi, güçlü teşvikler ve sıkı denetim mekanizmaları hayata geçirilmeden bu kriz bitmez.
Gerçek Reform Cesaret İster
Evet, geçmişteki yozlaşmış düzen yıkıldı. Ancak bugün ortaya çıkan sorunlar görmezden gelinirse, yapılan reformların hiçbir anlamı kalmaz.
Şehir hastaneleri modeli yeniden ele alınmalı,
Şehir merkezlerinde erişilebilir devlet hastaneleri yeniden güçlendirilerek açılmalı,
Bütçeden her ay aktarılan milyarlarca lira, yeni hastaneler ve kalıcı sağlık yatırımları için kullanılmalı,
Doğu ve Güneydoğu’daki doktor açığı için bağlayıcı düzenlemeler derhal uygulanmalıdır.
Aksi halde hükümet ve şu anki yöneticiler, “reform” söylemiyle övünürken, milyonlarca vatandaş randevu peşinde koşan, yol parası düşünen, doktora ulaşamayan bir sağlık sistemine mahkûm edilmeye devam edecektir.